.svg)
Werken bij
.svg)
De natuur staat onder druk, terwijl haar waarde voor mens, klimaat en leefomgeving groter is dan ooit. Met VERGROENENNU delen we iedere maand een nieuwe column over de kracht en betekenis van groen. Aan de hand van de 12 letters van VERGROENENNU belichten we twaalf thema’s die bijdragen aan een veerkrachtige, gezondere en toekomstbestendige leefomgeving. We informeren, inspireren en onderbouwen waarom investeren in natuur juist nu belangrijk is. We starten we met de V van Verbinden: over de kracht van ecologische verbindingen en waarom samenhang in het landschap essentieel is voor een veerkrachtige natuur.
We leven in een wereld van verbindingen. We appen, mailen, videobellen en navigeren moeiteloos van A naar B. Ons land ligt vol met snelwegen, glasvezelkabels en netwerken die ervoor zorgen dat alles met elkaar verbonden blijft. Kijken we naar ons wegennet, dan zien we een indrukwekkend systeem. De A29 sluit aan op de A15, de A4 en tientallen andere routes. Voor ons voelt het vanzelfsprekend dat we ons kunnen verplaatsen. Voor planten en dieren is dat helaas niet altijd meer zo vanzelfsprekend.
Vroeger vormden heggen, houtwallen, struwelen en natuurvriendelijke oevers een dicht groenblauw netwerk door heel Nederland. Dieren konden zich veilig verplaatsen van het ene leefgebied naar het andere. Tegenwoordig zien we steeds vaker dat hagen verdwijnen en worden vervangen doorhekken, schuttingen of grote open ruimtes. Voor ons lijkt dat misschien geen probleem, maar voor veel dieren betekent het letterlijk een barrière.
Neem bijvoorbeeld de huismus. Deze bekende tuinvogel vliegt van heg naar heg, dit zijn zelden lange afstanden. Verdwijnt die groene verbinding, dan wordt het veel moeilijker om voedsel, beschutting of een geschikte nestplek te vinden. Hetzelfde geldt voor talloze insecten, egels, vlinders en andere soorten die afhankelijk zijn van een aangesloten groen netwerk.
We kunnende natuur helpen door groene en blauwe verbindingen aan te leggen, zoals de opvallende ecoducten en amfibieëntunnels waarmee dieren barrières veilig passeren.
Ook minder opvallende elementen, zoals bermen, sloten en natuurvriendelijke oevers, vormen belangrijke verbindingen. Ze bieden planten en dieren ruimte om zich te verspreiden en van water naar land te bewegen.
In steden en dorpen verbinden groene gevels, heggen en daken afzonderlijke groenplekken. Zo vinden vogels, insecten en andere kleine dieren voedsel, beschutting en een veilige route door de bebouwde omgeving.
(Bron: Atlasleefomgeving)
Om geïsoleerde gebieden met elkaar te verbinden kunnen we groene corridors en stepping stones realiseren. Een corridor is een doorlopende groene verbinding, zoals een houtwal, bloemenberm of natuurvriendelijke oever. Deze corridors stellen dieren en planten in staat om zich vrij te bewegen tussen habitats voor voortplanting, voedsel zoeken en seizoensmigratie. Een stepping stone werkt als een tussenstop: een groep struiken, een bloemenveld of een kleine groenzone waar dieren tijdelijk voedsel en beschutting vinden voordat ze verder trekken.
Als leefgebieden geïsoleerd raken, worden populaties kleiner en kwetsbaarder. Dieren vinden moeilijker voedsel, nieuw leefgebied en soortgenoten, waardoor de genetische uitwisseling afneemt en het risico op inteelt groeit. Door gebieden met elkaar te verbinden, blijven populaties gezond en nemen de overlevingskansen van planten en dieren toe.
Bij de inrichting en het beheer van groen kijken we niet alleen naar losse plekken, maar ook naar de verbinding ertussen. Met inheemse beplanting, bloemrijke bermen, hagen, natuurvriendelijke oevers en gefaseerd beheer kunnen bestaande leefgebieden beter op elkaar aansluiten. Soms vraagt dat om een gerichte ingreep, maar vaak ontstaat de meeste winst door in reguliere projecten nét andere keuzes te maken. Zo leveren we via ontwerp, aanleg en onderhoud indirect een bijdrage aan een groen netwerk waarin planten en dieren zich makkelijker kunnen verplaatsen.
We zien dagelijks hoe groot het verschil kan zijn dat een relatief kleine ingreep maakt. Een bloemrijke berm langs een weg, een nieuw aangeplante haag op een golfbaan of een natuurvriendelijke oever langs een watergang lijkt misschien een klein project. Maar voor de natuur kan dit nét die ontbrekende schakel zijn die twee leefgebieden weer met elkaar verbindt. Daarom zien wij liever een haag dan een hek.
En dat is precies waar de V van Verbinden voor staat. Want vergroenen gaat niet alleen over meer groen aanleggen. Het gaat over groen slim met elkaar verbinden. Zodat planten en dieren zich weer vrij kunnen bewegen. En zodat we samen bouwen aan een Nederland waarin niet alleen mensen goed verbonden zijn, maar ook de natuur.
Want een netwerk van glasvezel is waardevol. Maar een netwerk van heggen, houtwallen en bloemrijke bermen vinden wij onmisbaar.
.svg)